چالش های حوزه منابع انسانی
چالش های سازمان در حوزه منابع انسانی
اخیرا به مناسبت روز ملی منابع انسانی از همکاران خواسته شد به سه چالش اصلی حوزه منابع انسانی سازمان اشاره نمایند. بنظرم چالش های ذیل می تواند قابل توجه و تامل باشد.
ضعف ساختاری
امروزه اهمیت ساختار مناسب در شکل دهی به رفتار مناسب کارکنان انکارناپذیر است. بطوریکه گفته می شود متخصص ترین و با انگیزه ترین افراد در یک ساختار معیوب، از عملکرد لازم برخوردار نبوده و دچار افت انگیزه و کارائی خواهند شد. به عبارت دیگر نیروی انسانی وقتی کارآمد و بانگیزه خواهد بود که در یک ساختار مناسب بکار گرفته شوند.
برخی از ویژگیهای ساختاری که جزو چالش های سازمان در حوزه منابع انسانی بوده و می بایست مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:
شفافیت، استحکام و تناسب مقررات و ضوابط سازمانی در حوزه منابع انسانی،
ایجاد فضای مشارکت در تصمیمگیریها،
ساختار تشکیلاتی و شرح وظایف مناسب،
از بین بردن فرصت اعمال سلایق و منافع فردی،
برنامه مسیر شغلی شفاف،
ارتباط سیستماتیک فرایندهای حوزه های منابع انسانی،
ارزیابی و مدیریت عملکرد واقعی و موثر،
سیستم جذب و استخدام دقیق، حرفه ای و کارآمد،
سیستم شایسته گزینی و ارتقاء کارآمد،
سیستم آموزش و توانمندسازی موثر کارکنان،
سیستم توسعه مدیریت و بهبود مستمر (کایزن)،
تهیه سند راهبردی توسعه مدیریت و منابع انسانی،
ضعف فرهنگ سازمانی
در ادبیات مدیریت جمله معروفی از پیتر دراکر با این مضمون وجود دارد که "فرهنگ استراتژی را به عنوان صبحانه میبلعد"، منظور از این عبارت، این است که بهترین برنامه ها و استراتژیهای سازمانی تحت تاثیر یک فرهنگ سازمانی ضعیف، منحط یا نامناسب، نابود شده و از کارایی و اثربخشی لازم برخوردار نخواهد بود. لازم به ذکر است، بسیاری از دستورالعمل ها ، بخشنامه ها و آئین نامه هایی که با فرهنگ سازمانی هماهنگ نباشند، یا اصلاً اجرا نمی شوند و یا تحت تاثیر فرهنگ سازمانی حاکم، دچار انعطاف می شوند. بنابراین صرفاً با ارائه دستورالعملها، قوانین و دستورات مدیریتی نمی توان انتظار داشت تا حوزه منابع انسانی سازمان تحول یابد. بلکه توجه به تغییر نگرش ها، ارزش ها و باورهای افراد و بویژه مدیران سطوح مختلف از اهمیت اساسی برخوردار است. البته تغییر فرهنگ، امری زمان بر و پیچیده است ولی چنانچه به دنبال ایجاد تغییرات مثبت در حوزه منابع انسانی (یا سازمان بصورت کلی) باشیم نمیتوانیم به مقوله تغییر فرهنگ سازمانی بی تفاوت باشیم. بیان این نکته ضروری است که بدون تغییرات فرهنگی و بدون تغییر نگرش، انگیزش و توانمندی نیروی انسانی و اصلاح روشهای انجام امور، تغییرات ساختاری راه به جایی نخواهد برد.
بنظر میرسد که حوزه منابع انسانی می بایست، برنامه های مفصلی را برای رفع چالش ها و نقاط ضعف ذیل طراحی و اجرا نماید:
ضعف فرهنگ سازمانی مشتری مدارانه،
ضعف اخلاق حرفه ای و بی توجهی به کدهای رفتاری،
فقدان همدلی و روحیه همکاری،
نبود وفاق حول اهداف و ماموريت های حوزه منابع انسانی،
نگرش نامناسب نسبت به آموزش و فرهنگ سازمانی غیر حامی آموزش،
ضعف رفتار شهروندی سازمانی،
ضعف رضایت شغلی و تعهد سازمانی،
بی اعتمادی و ضعف ارتباطات مدیران و کارکنان،
ضعف فرهنگ کارگروهی و مدیریت مشارکتی،
ضعف همکاری فرابخشی (بین ادارات)
ضعف تخصصی و حرفه ای
تشکیل معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی یکی از ضروری ترین و مهم ترین اقدامات سازمان در سالهای اخیر بوده است. علی ایحال بنظر میرسد در تشکیل این معاونت صرفا به تغییر نام واحدها، عناوین شغلی و شرح وظایف اکتفا شده است و در خصوص تامین کادر حرفه ای و مجرب در سطح واحدهای ستادی و استانی دقت لازم نشده است. یکی از چالش های اساسی سازمان تامین اجتماعی در حوزه منابع انسانی، ضعف تخصصی در این حوزه و عدم آشنایی با سیستم های نوین منابع انسانی در کلیه سطوح و واحدهای سازمانی است.
با عنايت به اين جمله معروف كه «مهمترين سرمايه هر سازماني نيروي انساني متخصص و توانمند آن مي باشند»، تاكيد مي گردد مهمترين سرمايه حوزه منابع انسانی سازمان كارشناسان متخصص، توانمند و بروز اين بخش مي باشد. لذا در كنار تمامي اقدامات براي تقويت این بخش در حوزه های ساختاری و فرهنگی، بايد نگاه ويژه اي به توانمندسازي مستمر كارشناسان منابع انسانی در كليه بخشها داشت.
این وبلاگ به منظور ارائه مقالات و نقطه نظرات اینجانب در موضوعات مرتبط با سازمان تامین اجتماعی راه اندازی شده است و تلاشی است برای بهبود و ارتقای فرایندهای سازمانی و ادای دین به سازمانی که در آن شاغلم.